liste
liste1

Cebirin Nedir - Cebirin Tarihi - Cebirin Tarihsel Gelişimi Hakkında Bilgi

Ekleyen: ilketkinlik | Okunma Sayısı: 6043

CEBİR NEDİR

Niceliklerle ilgili meseleleri çözümlemek için denklemlere çevirerek basitleştiren ve bu yolla genelleştiren matematik kolu. Cebirde sayılar yerine harflerle işlem yapılır. Bu bakımdan cebirde aritmetik gibi kesin sonuç alınmaz. Buna karşılık her durumda kullanılabilecek formüller elde edilir.

 

Eski Mısırlılar'da Cebir

İnceleyebildiğiniz kaynaklarda; Mısırlılarda bugünkü cebirin herhangi bir şeklinin varlığına dair kesin bilgiler görülmemektedir. Ancak; Mısırlılarda bugünkü cebir konularına benzeyen oldukça ilkel cebirin varlığı görülmektedir. Bu konuda a h a h e s a b ı adı verilen bir hesaplama türüne raslanlmaktadır. Bu hesaplama türü hakkında Aydın Sayılı Mısırlılarda ve Mezopotamyalılarda Matematik Astronomi ve Tıp adlı eserinde Berlin ve Rhind Papirüslerine dayanarak şu bilgiyi vermekte

 

Cebirin Tarihsel Gelişimi

A h a kelimesi grup ya da miktar anlamına gelmektedir. Böyle adlandırma bir metot görüşü olarak yapılmış olmakla beraber a h a hesaplarında "Yanlış ve Deneme yoluyla Yoklayarak çözüm" metodu kullanılmış olduğu görülmektedir. Ayrıca bu usulle bazı çözümler cebiri hatırlatıyor. Adı geçen eserde; bu tür hesabın nasıl yapıldığına dair açıklamalı iki örnek verildikten sonra; müsteşrik S. Gantz'a atfen altı örnek belirtmektedir. Bunlar :

1) x/y = 4/3 ; xy = 12

2) xy = 40 ; x = (5/2)y

3) xy = 40 ; x/y = (1/3) + (1/15) = 2/5

4) 10xy = 120 ; y = (3/4)x

Cebirin Tarihsel Gelişimi


5) x2 + y2 = 100 ; y = (3/4)x

6) a2 + b2 = 400 ; a = 2x ; b = (3/2)x

Hemen belirtmek gerekir ki; bu örnekler Mısırlıların a h a hesabında yaptıklarının bugünkü cebrik düşünceye göre düzenlenmiş gösterim ve tertip şekilleridir.


Yukarıdaki altı tip örnekte görülebileceği gibi problemler hep özel durumları temsil ediyor. Ancak Aydın Sayılı adı geçen eserinde bu konuda : "Mısırlı matematikçinin zihninde belli çözüm yollarının ve genel formüllerin bulunduğuna şüphe yoktur. Örneğin a h a hesaplarıyla ilgili papirüslerde herhangi bir metot söz konusu edilmemesine rağmen bunlarda özel bir metoda uyulduğu gayet sarih bir şekilde görülmektedir ... Problemlerin pedagojik amaçlarla bu şekilde tertiplenmiş oldukları söylenebilir."

 

Bizanslılar'da Cebir
Bazı kaynaklar Bizans'ta ileri bir matematiğin varlığı hakkında geniş bilgi verirler. Ortalama 1000 yıllık hayatı olan Bizans matematik tarihinde eski Yunan matematiğini ilerletip geliştirmesi bakımından pek parlak bir duruma sahip değildi.

 

Bu devir matematikçileri olarak belirtilen ve aynı zamanda Nikomedya (İzmit) rahibi olan Masimus Planudes (İzmit 1260 - İstanbul 1310) Diofantos' un birinci ve ikinci kitaplarına dair sadece tefsir yazabilmiştir. M. Planudes'in en çok bahsedilen eseri 1300 yılında yazdığı Hint Hesabı'dır. Planudes bu eserinde karekök alma kuralını Diafantos'un eserini esas alarak Hint metodunu tatbik etmişti.

 

14. yüzyılın ikinci yarısından itibaren 15. yüzyılın ilk yarısına kadar (İstanbul'un fethi yıllarına kadar) Bizans matematiğinde bilim tarihinde isim bırakmış matematikçilere rastlanılmaz. Bu tarihlerde siyasal olaylar yüzünden bilim ihmal edilmiştir. Bu tarihlerin ilginç bir olayı İstanbul'da gizli kalmış özel kişisel kitaplıkların dışında elyazması ne kadar eser varsa İtalya'ya götürülmüştür. İstanbul'da el yazmalarına ait hiç bir eser bırakmamışlardır. Givanni Aurispa'nin (1369-1460) Bizans'tan Venedik'e 238 el yazması eser götürdüğü tarihi bir olay olarak bilinmektedir.

 

Bizans matematiğinin durumunu ayrıntılarıyla incelemiş olan Hamit Dilgan Matematik Tarih ve Tekamülüne Bir Bakış adlı eserinde şöyle yazar: "Bizans'ta tam anlamıyla büyük matematikçi yetişmemiştir. Bir çoğunun eserleri (birkaçı müstesna) mütevazi ve basittir hatta bazılarının eserlerindeki problemlerin yazarları tarafından anlaşılamadığı seziliyor. Bütün bu hususlar Eski Yunan dehasının gerilemiş ve tükenmiş olduğuna canlı birer örnek teşkil eder. Şu kadar var ki Bizans matematiği aynı devrelerdeki Roma matematiğinden çok daha ileri bir durumda olmakla beraber Doğu İslam Dünyası Matematiğine nazaran çok geri kalmıştı."

• İlketkinlik Online Test Merkezi

• İlketkinlik Eğlence Merkezi

SON EKLENEN YAZILAR
Ünlü biriyle röportaj örneği ( Canan Karatay )11. Sınıf Web Tasarım ve Programlama 2. Dönem 2. Uygulama Sınavı10. Sınıf Temel Elektronik ve Ölçme 2. Dönem 2. Yazılı Soruları ve Cevapları11. Sınıf Grafik ve Animasyon 2. Dönem 2. Uygulama Sınavı ve CevaplarıKöklü sayılar üniversite sınavında çıkmış sorular
Üslü sayılar üniversite sınavında çıkmış sorular10. Sınıf Bilişim Teknik Resmi 2. Dönem 2. Yazılı Soruları 110. Sınıf Bilişim Teknolojilerinin Temelleri 2. Dönem 2. Yazılı Soruları1. Sınıf Okuduğunu Anlama Etkinliği4. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 2. Dönem 2. Yazılı Soruları 1
4. Sınıf Trafik Güvenliği 2. Dönem 2. Yazılı Soruları 24. Sınıf Matematik Kesirler Parçadan Bütün Bulma Problemleri3. Sınıf Matematik Nesne Grafiği3. Sınıf Matematik 2. Dönem Genel Değerlendirme Testi7. Sınıf Matematik 2. Dönem 2. Yazılı Soruları
3. Sınıf Matematik Kesirlerde Sıralama3. Sınıf Matematik Yarım Saatler Pekiştirme Etkinliği1. Sınıf Matematik Çarpma Problemleri6. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 2. Dönem 2. Yazılı Soruları3. Sınıf Hayat Bilgisi İletişim Teknolojileri Sunusu
6. Sınıf Elektronik Yüzyıl Değerlendirme Testi6. Sınıf Demokrasinin Serüveni Değerlendirme Testi7. Sınıf Ülkeler Arası Köprüler Değerlendirme Testi7. Sınıf Yaşayan Demokrasi Değerlendirme Testi1. Sınıf Türkçe Aşı Metni Okuma Anlama, Paragraf Yazma, Olumlu Olumsuz Kelimeler Etkinliği

Sitemiz, hukuka, yasalara, telif haklarına ve kişilik haklarına saygılı olmayı amaç edinmiştir. Sitemiz, 5651 sayılı yasada tanımlanan yer sağlayıcı olarak hizmet vermektedir. İlgili yasaya göre, site yönetiminin hukuka aykırı içerikleri kontrol etme yükümlülüğü yoktur. Bu nedenle, sitemiz uyar ve kaldır prensibini benimsemiştir. Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan bir biçimde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahipleri veya meslek birlikleri, fatih(at)ilketkinlik.com mail adresinden bize ulaşabilirler. Şikayet yerinde görüldüğü takdirde ihlal olduğu düşünülen içerikler sitemizden kaldırılacaktır.Sitemiz hiçbir şekilde kar amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır.

üst