liste
liste1

Çöl Ekosisteminde Yaşayan Canlılar - Hayvanlar Hangileridir

Ekleyen: ilketkinlik | Okunma Sayısı: 12771

Çöl Kekliği (Sandgrouse)

Sahara ve Kalahari Çöllerinde yaşayan çöl keklikleri yiyeceklerini kumlardaki tohumları ve filizleri tarayarak elde ederler. Kahverengi siyah sarı gri ve beyaz renklerdeki tüyleri çöl kekliklerinin kolaylıkla kamufle olmalarını sağlar. Ayrıca bacaklarının üzerinde onları gündüzleri çölün yakıcı sıcağından geceleri de dondurucu soğuklardan koruyan tüyleri vardır. Oldukça güçlü kuşlar olan çöl keklikleri çöl koşullarında günlük su ihtiyaçlarını karşılayacak suya ulaşmak için günde 121 km uçabilirler. Tüm su ihtiyaçlarını hiç ara vermeden su içerek karşılayabilirler. Bunun yanı sıra geri dönerken göğüs tüylerini ıslatarak çöl koşullarında kalan yavrularına da su taşırlar.

 

Altın Renkli Köstebek (Golden Mole)

Altın renkli köstebekler kum tepelerinde yaşamalarına rağmen çok nadir olarak görülürler. Yalnızca bazı geceler termit avlamak için dışarı çıkarak kendilerini tehlikeye atarlar.

 

Onsekiz ayrı türü bulunan altın renkli köstebeklerin hepsi Güney Afrika'da yaşamaktadır. Çöllerdeki kumluk ovalardan dağlık bölgelere kadar çukur kazarak yuva yapabildikleri her yerde yaşarlar.

 

Bu köstebek türünün kumlarla uyumlu olan ve saklanmalarını kolaylaştıran altın sarısı ve gri tonlarında parlak tüyleri vardır. Yeraltında devam ettirdiği yaşamı nedeniyle görmeye ihtiyacı olmayan altın renkli köstebeklerin gözleri de bu nedenle tüylerle kaplıdır. Aynı zamanda görünürde kulakları da olmayan bu canlılar buna rağmen çok hassas bir duyma yeteneğine sahiptirler. Kumda bulunan böcek ve kertenkelelerin çıkardığı sesleri dinler ve güçlü ayaklarıyla avlarını yakalarlar.

 

Altın renkli köstebeklerin karşılaştıkları en büyük zorluklardan biri ise kayan kumlardır. Fakat güçlü ve sert burunları sayesinde kayan kumları yararak kumun içinde adeta yüzerler.

 

Özel Bir Canlı: Deve

Develeri "özel birer canlı" yapan özellikleri en ağır şartlardan bile etkilenmeyen vücut yapılarıdır. Sırtlarında yüzlerce kg ağırlık taşıyarak açlık ve susuzluğa dayanıp günlerce yol katedebilirler.

 

Develerin bütün vücudunu kaplayan sık tüyler çölün yakıcı güneşinin derilerine ulaşmasına engel olur. Bu tüyler aynı zamanda soğukta da hayvanın vücudunun ısınmasını sağlar.

 

70oC'lik sıcaklıktan etkilenmeyen çöl develerinin gözlerinde iki kat kirpik bulunur. Kirpikler kapan gibi içiçe geçerek gözü şiddetli kum fırtınalarına karşı tam bir korumaya alır. Bunun yanında develer burun deliklerini de kum girmesini engellemek için kapatabilirler.

 

Hayvanların çoğu böbreklerinde biriken üre kana karıştığı anda zehirlenerek ölür. Oysa develer vücutlarında oluşan üreyi defalarca karaciğerlerinden geçirerek sudan ve besinlerden maksimum derecede istifade edebilmektedirler.

 

Develerin kan ve hücre yapısı da çöl şartlarında uzun süre susuz yaşayabilmelerini sağlayabilecek şekildedir. Bu canlıların vücutlarındaki hücre duvarları hücrelerinin fazla su kaybetmesini engelleyecek bir yapıdadır. Kan yapısı ise devenin vücudunda su minimuma indiğinde bile kan akışında bir ağırlaşmaya olanak vermeyecek biçimdedir. Ayrıca kanında susuzluğa dayanıklılığı arttıran albümin enzimi diğer canlılardan daha fazla miktarda bulunmaktadır.

 

Develerin bu koşullarda yaşayabilmelerine yardımcı olan bir başka destekleyicileri de hörgüçleridir. Hörgüçlerde vücut ağırlığının beşte biri kadar yağ depo edilmiştir. Devenin vücudunda yağın tek bir noktada toplanması vücudun -yağa bağlı olarak- her yerinden yoğun oranda su atılmasını engeller. Bu da devenin suyu minimum oranda kullanmasını sağlar.

 

Bir hörgüçlü deve normalde günde 30-50 kg besin alabilirken zor şartlarda günde sadece 2 kg kuru otla bir ay boyunca yaşayabilmektedir. Devenin ağız ve dudak yapısı bir ayakkabı köselesini delecek kadar sivri dikenleri bile rahatlıkla yiyebileceği şekildedir. Dört yüzlü midesi ve sindirim sistemi ise herşeyi öğütebilecek kadar güçlüdür. Öyle ki deve normalde yiyecek sınıfına girmeyen kauçuk gibi maddelerden bile istifade edebilir.

 

En Küçük Tilki Türü: Fennec Tilkisi

Çölde yaşayan canlılardan biri olan krem renkli fennec tilkileri Afrika ve Arabistan'ın kumlu çöllerinde yaşarlar. Tilki ailesinin en küçük bireyleri olan bu canlılar çok büyük kulaklara sahiptirler. Bu büyük kulaklar sadece avlarının yerini tespit etmeye yaramakla kalmaz aynı zamanda vücut sıcaklığının dışarı atılmasını sağlayan birer soğutucu işlevi görür.

 

Fennec tilkileri böcek kertenkele ve küçük kemirgenleri avlamak için gece olmasını beklerler. Çöl sıcaklarının hakim olduğu gündüz saatleri boyunca da kumda kazdıkları çukurlarda saklanırlar.

 

Kızıl kahve tonlarında kürkleri ve gür siyah tüylü kuyrukları olan Fennec tilkilerinin pençeleri de zorlu çöl koşullarında yaşamaları için en uygun şekilde yaratılmıştır. Pençelerinde bulunan tüylü taban sayesinde kumda koşarken çok daha kolay tutunabilirler.

 

Addax Antilopları

Bir tür antilop olan Addaxlar Sahara Çölü'nde yaşamaktadırlar. Soluk kum rengindeki bu hayvanlar hızlı koşamamalarına rağmen sağlam ve güçlü tırnakları sayesinde kumda kolaylıkla hareket edebilirler.

 

Addaxların çöl koşullarına uyumunu sağlayan önemli özelliklerinden biri de devekuşları gibi su içmemeleri dir. Suya olan ihtiyaçlarını yedikleri çöl otlarından karşılarlar. Bu canlılar çöl ortamında uzak mesafelerdeki besinleri bulma konusunda mucizevi bir yeteneğe sahiptirler. Ayrıca yalnızca geceleri yemek yemeleri de oldukça dikkat çekicidir. Çünkü Addaxlar çöl bitkilerinin geceleri havadaki nemi topladıklarını adeta bilirmişcesine bu bitkileri geceleri yemeyi tercih etmektedirler. Elbette Addaxların böyle bir davranışta bulunmaları Yüce Rabbimiz'in bu canlılara ilham ettiği bir davranıştır.

 

Darkling Böcekleri

Bu böcek türü deniz kenarında yer alan Namib Çölü'nde yaşamaktadır. Namib Çölü'nde yaşayan tüm canlıların su kaynağı okyanus üzerinden gelen sis bulutudur. Darkling böcekleri de su elde etmek için öncelikle kum tepelerinin en yüksek noktasına çıkar orada vücutlarının arka kısmını havaya kaldırarak kabuklarının üzerinde çiğ tanelerinin birikmesini sağlarlar. Daha sonra ağızlarına doğru süzülen bu suyu içerek su ihtiyaçlarını gidermiş olurlar.

 

Kabuklarının üzerinde su kaybetmelerini engelleyen özel bir su geçirmez katman bulunan bu böcekler aynı zamanda uzun bacaklara sahiptirler. Bu uzun bacakları sayesinde gövdelerinin kızgın kumlara değmesini engellemiş olurlar. Ayrıca çölün en kızgın kısımlarında soluk bir renge bürünerek yakıcı güneş ışınlarının etkisini azaltırlar.

 

Devekuşu

Sonsuz ilim sahibi Rabbimiz'in çöl koşullarına uyumlu olarak yarattığı bir diğer canlı türü olan devekuşu dünyadaki en iri kuş cinsidir. Boyları 275 m.'ye kadar ulaşabilmektedir. Uçamamalarına rağmen çok güçlü olan bacakları sayesinde hızları saatte 65 km/s.'yi bulur. Tehlike anında ise hızları 90 km/s.'ye kadar çıkabilmektedir.

 

Devekuşları çölün oldukça zorlu olan koşullarına - özellikle kuraklığa- kolayca uyum sağlayabilirler. Su gereksinimlerini yedikleri yiyeceklerden kendileri karşılarlar. Bu nedenle ayrıca su içmeye ihtiyaç duymazlar. Bu da çölün kurak ikliminde onlara oldukça büyük bir kolaylık sağlamaktadır.

 

56oC sıcaklığa kadar dayanabilen devekuşlarının gagalarının uzunluğu 13 cm'yi bulabilmektedir. Hem ot hem et yiyebilen devekuşları aynı zamanda bazı omurgasız hayvanları da yiyebilirler. Ağızlarında ise hiç dişleri yoktur. Dişleri olmadığı için sindirimlerini günde yaklaşık olarak 15 kg taş yiyerek kolaylaştırmaya çalışırlar.

 

Çok iyi bir görme açısına ve uzun bir boya sahip olmaları sayesinde çevreyi tarayarak en küçük bir tehlikeyi bile görürler. Gözlerinin sahip olduğu keskin görüş 1500-1600 metre uzaklıktaki bir kesme şeker tanesini bile rahatlıkla görmelerini sağlar. Bununla birlikte devekuşlarının gözleri çöl ortamında meydana gelen kum fırtınalarından iki adet göz kapağı ile korunmaktadır. Bu korumanın yanı sıra gözlerini hem kumdan koruyan hem de her yeri görmesini sağlayan ve içerden dışarıya hareket eden kompleks bir göz kırpma zarları vardır.

 


Oryx Antilopları

Addaxlar gibi bir tür antilop olan Oryxler Afrika'da yaşamaktadırlar. Bu canlılar bir metreden daha fazla bir uzunluğa sahip olabilen etkileyici boynuzları sayesinde kendilerini korurlar.

 

Oryx sürüleri çöl fırtınalarından sonra çıkan taze yeşil otlardan bulabilmek için oldukça uzun mesafeler katedebilirler. Ayrıca sahip oldukları beyaz renk güneş ışınlarını yansıtarak onların güneşin yakıcı sıcaklığından korunmalarını sağlar. Ayrıca Yüce Rabbimiz'in verdiği üstün bir özelliğe sahip olan Oryxler 56oC'ye çıkabilen vücut sıcaklıkları sayesinde aşırı sıcak ve kuraklıkla mücadele edebilirler.

• İlketkinlik Online Test Merkezi

• İlketkinlik Eğlence Merkezi

Sitemiz, hukuka, yasalara, telif haklarına ve kişilik haklarına saygılı olmayı amaç edinmiştir. Sitemiz, 5651 sayılı yasada tanımlanan yer sağlayıcı olarak hizmet vermektedir. İlgili yasaya göre, site yönetiminin hukuka aykırı içerikleri kontrol etme yükümlülüğü yoktur. Bu nedenle, sitemiz uyar ve kaldır prensibini benimsemiştir. Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan bir biçimde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahipleri veya meslek birlikleri, fatih(at)ilketkinlik.com mail adresinden bize ulaşabilirler. Şikayet yerinde görüldüğü takdirde ihlal olduğu düşünülen içerikler sitemizden kaldırılacaktır.Sitemiz hiçbir şekilde kar amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır.

üst