liste
liste1

Demokrasi, Başlıca Yönetim Şekilleri, Demokrasinin Temel İlkeleri Konu Anlatımı

Ekleyen: ilketkinlik | Okunma Sayısı: 8678

KAVRAM BİLGİSİ
Devlet, belirli bir toprak parçası üzerinde yaşayan, siyasi ve hukuksal açıdan örgütlenmiş millet veya milletler topluluğunun oluşturduğu düzene denir.
Yönetim, egemenliğin nasıl kullanıldığını ifade eden bir durumdur.
Egemenlik, en üstün karar verme hakkı ve yetkisi demektir. Bir ülkede en son ve kesin kararı kim veriyorsa egemenlik o güce aittir.


Başlıca Yönetim Şekilleri
1.Monarşi   2 Oligarşi   3 Teokrasi  4 Cumhuriyet

MONARŞİ

Monarşi yönetiminde hâkimiyet bir kişiye aittir. Ülkeyi yönetme hakkını elinde bulunduranlar han, sultan, padişah, kral, çar gibi unvanlar kullanmışlardır.


Monarşi ile yönetilen devletlerde kral,
-Ülkeyi dilediği gibi yönetir, yaptıklarından dolayı kimseye ve hiçbir kuruma hesap vermez.
-Emirleri kanun sayılır ve derhal yerine getirilir. Cezalandırma ve bağışlama yetkilerini elinde bulundurur.
-Savaş açma, barış yapma, orduya komuta etme haklarına sahiptir. Kral, ülkenin sahibidir ve ömür boyu görevde kalır.
Monarşi ile yönetilen devletlerde, yönetme hakkı, hanedan adı verilen hükümdar ailesinden olan kişilere aittir. Hükümdar öldüğünde aynı aileden bir başkası onun yerine geçer. Bu uygulamaya saltanat sistemi denir. Bu durum halkın yönetime katılmasını engeller.


Günümüzde monarşi ile yönetilen devlet sayısı çok azalmıştır. Bazı ülkeler monarşi ile yönetilmelerine rağmen halk yönetime katılmaktadır. Ülkeyi yönetecek, yasaları yapacak kişiler halk tarafından seçilir. İngiltere, Belçika, Danimarka gibi ülkelerde kral veya kraliçenin yetkileri çoğu zaman semboliktir.


Meşrutiyet: Kralın yanında halkın yönetime katıldığı yönetim şekline meşrutiyet denir.
Bu sistemde kral, devletin simgesi olarak kalır, yürütme yetkisini bir hükümete bırakır. Halkın seçimlere katılarak yönetimde söz sahibi olmaya başlaması; demokrasinin öğrenilmesi, olgunlaşması, ileriki dönemlerde demokratik hayatın kurulması için bir basamak oluşturabilir

OLİGARŞİ

Hâkimiyetin ve siyasal yetkinin küçük bir azınlığın ya da bir grubun yönetiminde olduğu devlet biçimidir. Devletin tüm kurumları küçük bir azınlığın ya da grubun kontrolü altındadır: Suriye, Cezayir...


Uyarı: İlk Çağ'da İyonyalılar ve Yunanlılar belirli bir dönem oligarşi ile yönetilmişlerdir. Günümüzde de yakın zamana kadar Güney Afrika Cumhuriyeti oligarşi ile yönetilmiştir. Ülke nüfusunun büyük çoğunluğunu oluşturan zenciler yönetimde görev almamışlardır. Ülke, daha az sayıda olan beyazlar tarafından yönetilmiştir

TEOKRASİ

Devletin dini kurallara dayanılarak yönetilmesine teokrasi denir. Teokrasi ile yönetilen devletlerde hükümdarlar hem devlet hem de din başkanı durumundadırlar. Hükümdarlar Tanrının yeryüzündeki vekili olarak kabul edilirler
Emeviler, Abbasiler ve günümüzde de Vatikan teokrasi ile yönetilen devletler arasındadır
Uyarı: Monarşi, oligarşi ve teokrasi ile yönetilen ülkelerde insanlar hak ve özgürlükler açısından eşit değildir. Bazı insanlar ayrıcalıklı ve üstün olarak kabul edilirler. Bu tip ülkelerde insan hakları ihlalleri sıklıkla yaşanabilir

 

CUMHURİYET

Egemenliğin millete ait olduğu yönetimlerdir. Milletin, egemenliği kendi elinde tuttuğu ve bunu belirli süreler için seçtiği milletvekilleri aracılığıyla kullandığı devlet biçimidir. Devleti yönetecek kişiler seçimle iş başına gelir. Demokrasi ilkelerinin en iyi uygulandığı yönetim sistemi cumhuriyet yö¬netimidir. Bu şekilde olan yönetimler demokratik cumhuriyet diye adlandırılır. Dünya üzerinde bulunan 192 devletin birçoğu cumhuriyet ile yö¬netilmektedir: Türkiye, Yunanistan, Bulgaristan, İtalya, Almanya, Çin, ABD, Kanada, Fransa, Rusya, Brezilya...

 

DEMOKRASİ

Demokrasi; Yunancada halk anlamına gelen "Demos" ile yönetim anlamına gelen "Kratos" sözcüklerinin birleşmesinden meydana gelmiştir.
Demokrasi, halkın egemenliğine dayanan yönetim biçimidir. Demokraside hâkimiyetin asıl sahibi millettir. Millet, bunu seçimle iş başına getirdiği temsilcileri, yani milletvekilleri aracılığıyla yapar.
Milletvekilleri millet adına görevlerini yürütürler. Halkın yararı için çalışır, onların haklarını savunurlar. Seçimler yoluyla halk, kendisini yönetecekleri kendisi iş başına getirir veya uzaklaştırır

 


DEMOKRASİNİN TEMEL İLKELERİ


Millî Egemenlik

Yönetim şeklinin demokrasi olabilmesi için egemenliğin millete ait olması gerekir. Millet, bu hakkını temsilcileri (milletvekilleri) aracılığı ile kullanır. Yönetenler, gücünü milletten alır. Hiç kimse zorla iş başına gelemez. Bu ilke anayasamızda şöyle belirtilmiştir: "Egemenlik, kayıtsız şartsız milletindir."


Hürriyet ve Eşitlik

Demokrasi, hürriyet ve eşitlik rejimidir. Hürriyet (özgürlük), başkalarına zarar vermeden ve kanunlara aykırı olmamak üzere, kişinin dilediğini düşünebilmesi ve yapabilmesidir.
Eşitlik, herkesin yasalar karşısında aynı hak¬lara sahip olmasıdır. Yasalar karşısında herkes eşittir. İnsanlar arasında dil, din, ırk, cinsiyet ve düşünce ayrımı yapılamaz. Hiç kimsenin ayrıcalığı yoktur. Ayrıcalık haksızlıklara neden olur. Demokrasi ayrıcalık rejimi değildir.


Siyasi Partiler

Demokrasilerde birbirinden farklı düşüncele¬re sahip birçok siyasi parti vardır. Toplumsal ko¬nularla ilgili olarak birbirine yakın görüş ve düşüncelere sahip kişilerin oluşturdukları siyasal topluluklara siyasi parti denir. Kişiler kurulmuş olan siyasi partilerden birine üye olabilirler. Ülkemizde Kurtuluş Savaşı'ndan sonra kurulan ilk siyasi par¬ti, Cumhuriyet Halk Fırkasıdır. Atatürk tarafından kurulmuştur. Cumhuriyetin ilanından sonra Cumhuriyet Halk Partisi adını almıştır.
Demokrasilerde hükümeti kurma görevi, genellikle seçimler sonunda en çok milletvekili kazanan partiye verilir. Hükümeti kuran partiye ikti¬dar partisi denir. Diğer siyasi partiler ise muhalefet partileri olarak adlandırılır.
Bazı seçim sonuçlarında, hiçbir parti tek ba¬bına Mecliste çoğunluğu saylayamaz. Böyle durumlarda siyasi partiler birleşerek hükümeti kurarlar. Bu şekilde kurulan ve birden çok siyasi partinin katıldığı hükümetlere koalisyon hükümeti denir. Eğer bir koalisyon hükümeti kurulmuşsa, birden fazla partinin iktidar partisi olacağı açıktır.
Siyasal partiler demokrasinin vazgeçilmez unsurlarındandır. Serbest seçim ve bunun sonu-[cunda Millet Meclisinin oluşması da demokrasilin temel esaslarındandır.


Seçimler ve Temsil

Milletin egemenliği seçme ve seçilme hakkının kullanılmasıyla ortaya çıkar. Seçim, demokrasinin vazgeçilmez unsurudur. 18 yaşını dolduran her Türk vatandaşı seçme ve halk oylamasına katılma hakkına sahiptir.


Çoğulculuk ve Katılım

Demokrasilerde çoğunluğun düşüncelerinin yönetime yansıması gerekir. Katılım ne kadar çok olursa demokrasi adına o kadar olumlu olur. Demokrasilerde katılım ve çoğunluğun düşüncelerinin yönetime yansıması ve azınlıkta kalanların haklarının korunması esastır.


Hukukun Üstünlüğü

Demokrasilerde hukukun üstünlüğü ilkesi benimsenmiştir. Demokrasinin sağlıklı işlemesi için yasal düzenlemeler yapılması gereklidir.
Demokrasi halkın egemenliğine dayanan yönetim biçimidir. Demokrasinin dayandığı temel ilkeler vardır. Bunlar millî egemenlik, hürriyet, eşitlik, siyasi partiler, seçimler, çoğulculuk ve hukukun üstünlüğüdür.

• İlketkinlik Online Test Merkezi

• İlketkinlik Eğlence Merkezi

Sitemiz, hukuka, yasalara, telif haklarına ve kişilik haklarına saygılı olmayı amaç edinmiştir. Sitemiz, 5651 sayılı yasada tanımlanan yer sağlayıcı olarak hizmet vermektedir. İlgili yasaya göre, site yönetiminin hukuka aykırı içerikleri kontrol etme yükümlülüğü yoktur. Bu nedenle, sitemiz uyar ve kaldır prensibini benimsemiştir. Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan bir biçimde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahipleri veya meslek birlikleri, fatih(at)ilketkinlik.com mail adresinden bize ulaşabilirler. Şikayet yerinde görüldüğü takdirde ihlal olduğu düşünülen içerikler sitemizden kaldırılacaktır. Sitemiz hiçbir şekilde kar amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır.

Üst

Sözlük
  • dictionary
  • sözlük
  • İngilizce Türkçe Sözlük

Sayfa üzerindeki bir kelimeye çift tıkla yada bir kelime yaz:

Powered by DictionaryBox