liste
liste1

İletken ve Yalıtkan Madde Nedir Özet Konu Anlatımı ( 6. Sınıf )

Ekleyen: ilketkinlik | Okunma Sayısı: 2635

İletken malzemeler; en dış yörünge kabuğunda, bağlı bulunduğu atomdan kolayca ayrılarak serbestçe dolaşabilen en az bir ‘değerlik’ (‘valens’) elektronu olan atomlardan oluşur. Malzemeye iletkenlik özelliğini, bu; serbestçe dolaşarak yük taşıyıcı görevi yapabilen elektronlar verir. Benzer şekilde, malzemenin bir tarafı ısıtıldığında, bu hareketli elektronlar kinetik enerjilerindeki artışı, malzemenin diğer bölgelerine taşıyıp, uğradıkları çarpışmalar sonucunda oralara aktarırlar. Metallerin ısı ve elektrik iletkenliği, bu yüzden yüksektir. Değerlik elektronlarının sayısı ne kadar fazla, iyonlaşma enerjileri ne kadar düşükse; metalin yapısı o kadar iletken olur.

 



Yarı iletken maddeler; saf halde iken yalıtkan olmakla beraber, yapılarına başka bir elementin atomlarından az miktarda (‘safsızlık’) katılması halinde yük taşıyıcıları oluşturabilen maddeler. Örneğin n tipi yarıiletkenler, silikon gibi dört tane değerlik elektronuna sahip bir elementin kristal halinin, fosfor ya da arsenik gibi beş tane değerlik elektronuna sahip elementlerle katkılanması sonucunda elde edilir.

 

Katkı atomunun değerlik elektronlarından dördü, civardaki dört silikon atomuyla paylaşılırken, boşta kalan beşincisi, eksi yük taşıyıcısı haline gelerek, aksi halde yalıtkan olan silikon kristale bir miktar iletkenlik kazandırır. Eğer katkılamada, boron ya da galyum gibi üç tane değerlik elektronuna sahip bir element kullanılırsa, p tipi yarıiletken elde edilir. Çünkü, katkı atomundaki üç değerlik elektronu, civardaki dört silikon atomundan üçüyle bağ oluştururken, dördüncü silikon atomu, bir elektron eksikliğiyle karşı karşıya kalmıştır. ‘Deşik’ de denilen bu elektron eksikliği, artı yüklü bir bölge gibi davranır ve komşu bağları oluşturan elektronlardan birisi bu deşiğe düştüğünde, deşik, elektronun geldiği konuma kaymış gibi göründüğünden, yer değiştirmiş olur. Dolayısıyla, deşikler de artı yük taşıyıcıları gibi davranarak, aksi halde yalıtkan olan silikon kristaline bir miktar iletkenlik kazandırırlar.


Yalıtkan maddelerde ise, atomlarından kolayca ayrılarak elektrik yükü ve kinetik enerji taşıma işlevini yerine getirecek ‘değerlik elektronları’ bulunmuyor.
 

Üzerinden geçen elektrik akımına karşı maddelerin gösterdiği kolaylık iletkenliktir. Bir madde elektrik akımına karşı ne kadar az direnç gösterirse o kadar iyi iletkendir. Maddelerdeki elektrik akımı iletkenliği elektronların hareketi ve iyonların hareketi ile ilgilidir. Elementlerden metaller elektrik akımını iletir, ametaller iletmez İyonik bağlı katı kristaller elektrik akımını iletmezler. Bunlar sıvı hâlde ve sulu çözelti hâlinde elektrik akımını iletirler.

• İlketkinlik Online Test Merkezi

• İlketkinlik Eğlence Merkezi

SON EKLENEN YAZILAR
1. Sınıf Hayat Bilgisi Oyuncaklarım Sunusu1. Sınıf Türkçe Özel, Cins İsimler ve Eş, Zıt Anlamlı Kelimeler Etkinliği2. Sınıf Matematik Tablo Okuma, Zaman Ölçüleri, Sıra Bildiren Sayılar, Sayı Örüntüleri, Onluk-Birlik, Bütün-Yarım-Çeyrek, Geometrik Şekiller Testi2. Sınıf Türkçe 5N1K Okuma Anlama Etkinliği3. Sınıf Hayat Bilgisi Meslekler Etkinliği
1. Sınıf Matematik Onluk Birlik Etkinliği - 4 Adet1. Sınıf Türkçe Hızlı Okuma Metinleri - 10 Adet2. Sınıf Matematik Dört İşlem Problemleri1. Sınıf Türkçe 5n1k Okuduğunu Anlama, Cümle Oluşturma Etkinliği2. Sınıf Türkçe İsmin Halleri Çalışma Sayfası 4
2. Sınıf Türkçe Okuduğunu Anlama, 5N1K ve Dilbilgisi Etkinliği1. Sınıf Matematik Yarım ve Bütün Etkinliği3. Sınıf Türkçe Önadlar Etkinliği2. Sınıf Türkçe İsmin Halleri Çalışma Sayfası 33. Sınıf Türkçe Adın Yerini Tutan Kelimeler Etkinliği
4. Sınıf İngilizce Prepositions ( yer edatları ) Etkinliği3. Sınıf Matematik Toplama İşlemi Problemleri3. Sınıf Matematik Karışık Problemler Etkinliği 23. Sınıf Matematik Çevre Problemleri Etkinliği1. Sınıf Türkçe 5N1K, Hikaye Yazma ve Hecelere Ayırma Etkinliği
1. Sınıf Türkçe Tekerleme ve Dikte Çalışması3. Sınıf Türkçe Cümlede Anlam ve Dilbilgisi Kuralları TestiÇember ve daire ile ilgili üniversite sınavında çıkmış sorular - 32 SoruÇemberin temel elemanları, Çemberde açılar, Çemberde Teğet, Dairenin çevresi ve alanı test soruları - 48 SoruÇember ve daire karışık çözümlü sorular, çember ve daire yazılıya hazırlık soruları

Sitemiz, hukuka, yasalara, telif haklarına ve kişilik haklarına saygılı olmayı amaç edinmiştir. Sitemiz, 5651 sayılı yasada tanımlanan yer sağlayıcı olarak hizmet vermektedir. İlgili yasaya göre, site yönetiminin hukuka aykırı içerikleri kontrol etme yükümlülüğü yoktur. Bu nedenle, sitemiz uyar ve kaldır prensibini benimsemiştir. Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan bir biçimde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahipleri veya meslek birlikleri, fatih(at)ilketkinlik.com mail adresinden bize ulaşabilirler. Şikayet yerinde görüldüğü takdirde ihlal olduğu düşünülen içerikler sitemizden kaldırılacaktır.Sitemiz hiçbir şekilde kar amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır.