Sıcak su kaynakları

Bulunduğu sahadan daha yüksek sıcaklığa sahip kaynak sularına sıcak su kaynağı veya kaplıca, termal kaynak, suyu ılık olanlarına ılıca denir. Bu suların mineral bakımından zengin olanlarına maden suyu denir. Yüzeyden yerin derinliklerine sızan su, magmaya yakın kesimde ısınarak fay hatları boyunca yeryüzüne sıcak su kaynakları ve buhar hâlinde çıkan enerjiye jeotermal enerji denir. Böyle sahalar, fay hatlarının geçtiği ve magmanın yüzeye yakın olduğu yerlerde bulunur.

Sıcak su kaynaklarının dağılışı

1- Levha Kenarlarında Bulunan Jeotermal Sistemler

A) Aktif Kıta Kenarlarındaki Jeotermal Alanlar: Yeni Zelanda, Yeni Gine, Endonezya, Tayvan, Meksika, Hindistan ve Avrasya levhasının çarpışmasıyla oluşan Alp-Himalaya kuşağı, Çin'den başlayarak Kuzey Hindistan (Tibet), Pakistan, İran ve Türkiye ve Akdeniz kıyısı ülkeler (Yunanistan, İtalya).

B) Okyanus ortası Sırtlar Üzerindeki Jeotermal Alanlar: Okyanus ortası sırtlarda aktivite gösteren volkanik faaliyetlerle ilgili olup örnek olarak İzlanda, Azor adaları verilebilir.

2- Kıta İçi Yarıklarda Bulunan Jeotermal Alanlar

Doğu Afrika Grabeni, Afar Üçgeni, Ren Grabeni, Baykal Grabeni, Kızıldeniz gibi bölgeler.

Gayzer

Gayzerler, aktif yanardağların bulunduğu bölgelerde oluşur. Derinlerdeki magmaya veya yakınına kadar ulaşan yeraltı suları ısınarak kaynamaya başlar. Oluşan buhar ve gaz basıncı derinlerdeki suyu büyük bir kuvvetle dışarı fışkırtır.

Yer altındaki kaynamış su belirli aralıklarla fışkırmaya başlar. Bu şekilde su çıkaran kaynaklara gayzer denir. Gayzerlerden çıkan suların sıcaklığı 100 °C'yi bulurken, buhar sıcaklığı ise 100 °C'yi geçer. İtalya, Filipinler, Japonya, Endonezya, İzlanda, ABD, Kolombiya gibi ülkelerde yanardağlar aktif olduğu için gayzerlere sık rastlanır.

Fay Kaynağı

Yer kabuğunun içerisinde, magmadan ayrışan su buharının kırık (fay) sistemleri boyunca yeryüzüne ulaşması ile oluşan kaynaklardır.

Suları sıcaktır.

Günümüz veya günümüze yakın jeolojik zaman dilimlerinde oluşmuş (genç oluşumlu) arazilerde görülürler.

Çıkışları sırasında yüzeyden sızan suların karışması oranında sıcaklıkları azalabilir. Kaplıca, ılıca, çermik, içmece gibi adlarla da anılan fay kaynaklarının sularında çoğunlukla bol miktarda madensel eriyikler de bulunur.

Fay kaynaklarının suları bazı romatizma ve cilt hastalıklarının iyileştirilmesinde yardımcıdır. Bir kısmı da maden suyu olarak kullanılır.

Fay kaynaklarının bulundukları yerler turizm açısından da önem taşır.

Rejimleri düzenlilik gösterir.

Sıcak su kaynaklarının genel özellikleri:

Sularını mağmaya yakın alanlardan alırlar.

Suları geldiği derinliğe göre sıcak veya ılıktır.

Sularının sıcaklığı yıl boyunca aynıdır.

Akım değişikliği olmaz.

Bol miktarda erimiş madde içerir.

Menu