Türkiye'de topraklardan yararlanma

Toprak, yeryüzünü kaplayan, taşların çeşitli olaylarla ayrışması sonucu oluşan, içinde organik ve inorganik maddelerle birlikte canlılarında bulunduğu ince bir örtüdür. Toprak üzerinde ve içinde geniş bir canlı topluluğu barındırmakta, bitkilere besin maddesi sağlamaktadır.

Toprak canlı bir örtüdür. Çünkü içerisinde irili ufaklı bir çok canlı yaşamaktadır. İnsanların ve hayvanların besin maddelerinin çok büyük bir kısmı, ya doğrudan ya da dolaylı olarak topraktan sağlanır. Bu özelliği nedeniyle dünya ve Türkiye nüfusunun hızla artmakta olduğu göz önünde bulundurulursa, toprak örtüsünün değeri daha iyi anlaşılır.

Türkiye toprak çeşitliliği yönünden zengin bir ülkedir. Çünkü farklı bölgelerinde veya yörelerinde farklı iklim özellikleri yaşanmaktadır. Yer şekilleri küçük alanlarda bile büyük farklılklar göstermektedir. Kısa mesafelerde değişen yükselti ve engebelilik toprak tiplerinin de kısa mesafelerde değişimini sağlamaktadır.

Toprağın Tarımda Kullanılması

Topraklarımız daha çok Karadeniz Bölgesi'nde bağlık, bahçelik ve ormanlık alanlar; Ege'de ve Akdeniz'de endüstriyel bitki alanları ve ormanlıklar, Marmara'da endüstriyel bitki alanları ve tarım arazisi, iç kesimlerde de tarım alanları ve otlaklık alanlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bazı bitki türleri bazı topraklarda daha iyi ve kaliteli yetişmektedir. Örneğin çay, yıkanmanın fazla olduğu kireçsiz topraklarda yetişirken antep fıstığı kurak bölgelerde kireçli topraklarda, yumrulu bitkiler (patates, turp, sarımsak, soğan) kumlu topraklarda, üzüm bağları da kumlu çakıllı topraklar üzerinde daha kaliteli yetişmekte ve daha fazla verim alınmaktadır

Toprağın Ormancılıkta Kullanılması

Havayı temizlemesi, yağışı artıran özelliğinin bulunması, toprak su dengesini sağlaması, yer altı sularını artırması, erozyon, çığ, sel, heyelanı önlemesi, ülkemizi güzelleştirmesi, turizmi artırması, yaban hayatını barındırması açısından ormanlar oldukça önemlidir. Bunların dışında ekonnomiye katkıda da bulunur. Odun, kereste, kâğıt, mobilya, tel ve maden direği, parke ve bazı ağaçların reçinesinden yararlanılır. Orman ürünleri sanayisinin geliştiği yerler: Batı Karadeniz, Doğu Karadeniz, Kıya Ege ve Adana Bölümleri orman ürünleri sanayisinin en fazla geliştiği yerlerdir.

Toprağın Hayvancılıkta Kullanılması

Hayvancılık faaliyetleri bitki örtüsüyle doğrudan ilişkiliyken toprak özellikleriyle dolaylı yoldan ilişkilidir. Kahverengi step toprakların bulunduğu yerlerde bitki örtüsünün bozkır olması koyun ve tiftik keçisinin, terra-rossa toprakların bulunduğu yerlerde kısa boylu ağaç ve çalılardan oluşan bitki örtüsünde kıl keçiciliği; çernezyom topraklar üzerinde yaygın olarak bulunan çayır bitki örtüsü üzerinde büyükbaş hayvancılık; kireçli ve kireçsiz orman topraklarında kendini gösteren ormanlarda ise arıcılığın gelişmesine olanak sağlarken dut ağaçlarının yaygın olduğu yerlerde ise (Bursa, Elazığ, Diyarbakır vb.) arı yetiştiriciliği yaygın olarak yapılmaktadır.

Toprağın Sanayide Kullanılması

Kil; seramik, porselen, çömlek, tuğla ve kiremit üretiminde kullanılan ana ham maddedir. Günümüzde fabrikalarda yapılan seramik ve çömlekler, geçmişte geleneksel el sanatları şeklinde yapılmaktaydı. Kentleşme ile birlikte inşaat sektöründeki gelişmeye paralel olarak artan talebi karşılamak için tuğla, kiremit, seramik, fayans vb. gereçler üreten çok sayıda fabrika kurulmuştur. Bu fabrikaların yoğunlaştığı başlıca alanlar; Manisa, İzmir, Uşak, Kütahya, Eskişehir, Çorum, Tokat, Kastamonu ve Bartın'dır. Seramik sanayisinin geliştiği başlıca alanlar ise Kütahya, İzmir, Bozüyük, Söğüt (Bilecik), Çan (Çanakkale), İstanbul ve Kocaeli'dir.

Menu