Menu

TEST : Online - 10. Sınıf topoğrafya ve kayaçlar testi 1

• 146 defa çözüldü.

Online - 10. Sınıf topoğrafya ve kayaçlar konu testi çöz.

1

Yer kabuğunun yapısı ve geçirmiş olduğu jeolojik devirlerle yer altı zenginlikleri arasında sıkı bir ilişki vardır. Yer altı zenginliklerinin oluşumu üç grupta incelenir;
• volkanik olaylara bağlı olarak oluşan madenler,
• organik tortulanmaya bağlı olarak oluşan madenler,
• kimyasal tortulanmaya bağlı olarak oluşan madenler.
Buna göre, oluşum kökeni aşağıda verilen madenler hangi seçenekte doğru olarak eşleştirilmiştir?


2

Kayaçların yer kabuğu hareketleri sırasında çok yüksek basınç ve sıcaklık etkisi altında kalarak fiziksel ve kimyasal özelliklerinde değişimler olabilir. Bu etkilerle taşlar ezilir, erir ve yeniden katılaşır. Kayaçların yapıları, görünüşleri tamamen değişir. Bu olaya başkalaşım adı verilir.
Yer kabuğu hareketleri esnasında meydana gelen şiddetli basınç ve yüksek sıcaklık etkisiyle başkalaşım geçiren bu tür kayaçlara ne ad verilir?

A) Kimyasal Tortul Kayaçlar
B) Metamorfik Kayaçlar
C) Kırıntılı Tortul Kayaçlar
D) Püskürük Kayaçlar
E) Organik Tortul Kayaçlar


3

Masif alanlar metamorfik kayaçların bulunduğu yerlerdir. Dolayısıyla bu tür araziler yer kabuğu hareketliliğin sınırlı olduğu yerler olması nedeniyle şiddetli depremlerin olmayacağı alanlardır.
Buna göre, aşağıda verilen alanlardan hangisinde şiddetli depremlerin oluşma olasılığı daha fazladır?

A) Kanada'nın kuzeybatı kıyıları
B) Grönland'ın güney kesimleri
C) İskandinav Yarımadası
D) Büyük Okyanus'un doğu kıyıları
E) Afrika'nın güneyi


4

- Kimyasal tortul kayaç grubunda yer alır.
- İçlerinde fosil bulunabilir.
- Tabakalı bir yapıdadırlar.
- Suda kolay çözünebilen bir yapıya sahiptirler.
Yukarıda bazı özellikleri verilen kayaç türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Granit         B) Gnays
C) Gre             D) Bazalt
E) Kireç taşı



5

Çok eski zamanlarda toprak altında gömülü kalmış ve orada taşlaşmış durumda bulunan bitki ve hayvan kalıntılarına fosil denir. Püskürük ve metamorfik kayaçlar gerek volkanik kökenli gerekse yüksek basınç altında kalarak oluştukları için içlerinde fosil bulundurmaz.
I. Şist
II. Granit
III. Konglomera
IV. Bazalt
V. Mermer
Buna göre, yukarıda verilen kayaçlardan hangilerinde fosil bulunma ihtimali daha yüksektir?

A) I ve II             B) I ve III
C) II ve III           D) III ve IV
E) IV ve V


6

Tortulanmanın devamında altta kalan tabakalar üzerlerine biriken tabakalar tarafından büyük bir basınç etkisiyle sıkıştırılarak taşlaşırlar. Bu yolla oluşan kayaçlara da tortul kayaçlar denir. Tortul kayaçların oluşumu bir takım safhalardan geçer.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi yer kabuğunu oluşturan kayaçların tortul kayaçlara dönüşürken geçirdiği safhalardan biri değildir?

A) Ufalanma           B) Çimentolaşma
C) Yanma               D) Taşınma
E) Çökelme


7

Aşağıdakilerden hangisi, kayaçların ayrışmasında etkili olan faktörlerden biri değildir?

A) Nem oranı                 B) Taşınma
C) Kayacın cinsi             D) Bitki kökleri
E) Sıcaklık farkları


8

Kayaçların sert ve yumuşak olması, bulundukları bölgedeki dış kuvvetlerin (akarsu, rüzgâr, dalga gibi) aşındırma hızlarını etkiler. Kayaçların sert bünyeli olması dış kuvvetlerin aşındırma hızını yavaşlatır.
Buna göre, aşağıdaki kayaçlardan hangisinin yaygın olduğu bölgede dış kuvvetlerin aşındırma hızı daha yavaş olacaktır?

A) Kum taşı               B) Gnays
C) Marn                    D) Konglomera
E) Kil taşı


9

Aşağıda bazı kayaç türleri verilmiştir.
I. Andezit
II. Granit
III. Linyit
Söz konusu kayaçlar oluşum bakımından hangi grupta yer alırlar?


10

Volkanların püskürmesi sonucu oluşurlar. Yerin içindeki mağmanın yeryüzüne çıkışı sırasındaki fiziksel ve kimyasal olaylar sonucunda oluşan gazların yapmış oldukları
patlamalarla, bu tür depremlerin meydana geldiği bilinmektedir.
Aşağıda verilen kayaçlardan hangisinin bulunduğu alanlarda volkanik deprem olma olasılığı daha azdır?

A) Granit          B) Siyenit
C) Kalker          D) Bazalt
E) Andezit


11

Aşağıda verilen kayaç örneği ve kayaç grubu eşleştirmelerinden hangisi yanlış verilmiştir?

A) Gabro - İç Püskürük Kayaç
B) Sünger taşı - Dış Püskürük Kayaç
C) Breş - Kimyasal Tortul Kayaç
D) Kaya tuzu - Kimyasal Tortul Kayaç
E) Mermer - Metamorfik Kayaç


12

Organik tortul kayaçlar canlıların (hayvan ve bitki) öldükten sonra kalıntılarının çökelerek birikmesi ve zamanla taşlaşması sonucu oluşur. Linyit ve taş kömürü başlıca örnekleridir.

Buna göre, yukarıdaki haritada verilen alanlardan hangisinde bu tür kayaçlara daha çok rastlanır?

A) I      B) II      C) III      D) IV      E) V


13

Aşağıdaki şekilde bir volkan dağının kesiti verilmiştir.

Buna göre, X ve Y bölgelerinde mağmanın soğuması sonucu oluşan volkanik kayaçlar aşağıdakilerden hangisi olabilir?


14

Katılaşım ve tortul kayaçların yüksek sıcaklık ve basınç altında kalarak başkalaşmasıyla oluşan kayaçlar vardır. Basınç ve sıcaklığın etkisiyle taşların fiziksel ve kimyasal yapıları değişir sertleşir ve renkleri koyulaşır.
Buna göre, aşağıda verilen kayaçlardan hangisinin bu şekilde değişime uğradığı söylenemez?

A) Gabro - Gnays
B) Sünger taşı - Şist
C) Kalker - Mermer
D) Taş kömürü - Elmas
E) Kuvars - Kuvarsit


15

Çöküntü depremleri karstik alanlardaki mağara tavanlarının çökmesiyle oluşur.
Buna göre, aşağıdaki kayaç türlerinden hangisinin yaygın olduğu yörelerde bu tip depremlerin oluşması beklenir?

A) Granit           B) Kalker
C) Bazalt           D) Konglomera
E) Diyorit


16

Bir kayaç başka bir kayacı ya çizer ya da çizilir. Bu çizilme durumu "sertlik" derecelerini belli eder.
Aşağıdaki kayaçlardan hangisi başka bir kayaç tarafından çizilemez?

A) Elmas              B) Bazalt
C) Talk                 D) Obsidyen
E) Granit


17

Taşlar oluşumları ve özellikleri bakımından birbirlerinden farklıdırlar.
Aşağıdaki kayaçlardan hangisi Anadolu'da bulunmaz?

A) Gabro                    B) Obsidyen
C) Andezit                 D) Şist
E) Mercan kalkeri


18

Aşağıdakilerden hangi, bir bölgede farklı kayaç türlerinin görüldüğüne kanıt olarak gösterilebilir?

A) Volkanik toprakların yaygınlık göstermesi
B) Doğal bitki örtüsünün çok çeşitlilik göstermesi
C) Çok farklı toprak tiplerinin görülmesi
D) Dört mevsim koşullarının belirgin yaşanması
E) Akarsuların akış hızlarının fazla olması


19

Aşağıdakilerden hangisi tortul kayaçların özelliklerinden değildir?

A) Mermer kimyasal tortul kayaçlara en güzel örnektir.
B) Kaya tuzu kimyasal olarak oluşmuş bir tortul kayaçtır.
C) Kum ve çakıl taşları kırıntılı tortul kayaçlara örnektir.
D) Canlı artıkları organik tortul kayaçları oluşturur.
E) Tortul kayaçlar zaman içerisinde tekrar başka bir tortul kayaca dönüşebilir.


20

Yüzey sularının yer kabuğunun geçirimlilik özelliği gösteren kayaçlarının ve tabakalarının içinden sızarak geçirimsiz kayaçların ya da tabakaların üzerinde birikmeleriyle oluşturdukları sulara yer altı suları adı verilir.
Buna göre, yağış miktarları ve yer şekillerinin özellikleri aynı olan yörelerde aşağıda verilen kayaçlardan hangisinin bulunması yer altı sularının oluşumunu olumlu yönde etkiler?

A) Granit           B) Konglomera
C) Bazalt           D) Obsidyen
E) Granit


üst