Asit ve baz gibi aşındırı maddeler alerjik deri reaksiyonuna neden olabilir, deriyi yakabilir, kaşınmaya yol açar, solunum ve ağız yoluyla alındığında akciğer ve mideyi etkiler.

Bazı bazların özellikleri ve kullanım alanları, asit ve bazların depolanmasında ve kullanımında nelere dikkat edilmeli

Kalsiyum Hidroksit (Ca(OH)2)

Kireç, suya karşı aşırı ilgi duyar. Çıplak el ile temas edildiğinde deri hücrelerindeki suyu çekeceğinden deride yanma (tahriş olma) etkisi yaşanır.
Kireçler CaO halinde kullanılmaz. Bu nedenle su ile tepkime yoluyla söndürülmeleri gerekir. Sönmemiş kirecin üzerine az miktarda su dökülmesiyle kireç parçası kabarır, yavaş yavaş çatlayarak dağılır. Aynı zamanda ısı açığa çıkar.

  • Havadaki H2S gibi asidik gazların uzaklaştırılmasında
  • Kireç, çimento ve alçı yapımında
  • İnşaatlarda bağlayıcı malzeme olarak
  • Dezenfektan etkisi olduğundan mikrop öldürücü olarak
  • Deri sanayisinde kullanılır.

Sodyum Hidroksit (NaOH)

  • Sud kostik olarak bilinir. Beyaz renkte nem çekici bir maddedir. Suda kolaylıkla çözünür ve yumuşak, kaygan ve sabun hissi veren bir çözelti oluşturur.
  • Havada bulunan karbondioksiti (CO2) bünyesine bağlayarak karbonatları oluşturur.

Bu nedenle havaya karşı iyi korunmuş kaplarda saklanır. El ile temas edildiğinde yakıcı etki yapar.

  • Pamuk ipliğinin merserize yapılmasında
  • Yağlarla etkileşerek sabun yapımında, deterjan yapımında
  • Boya, kağıt, tekstil endüstrisinde
  • Tıkanmış boruların açılmasında
  • Petrol rafinerilerinde kullanılır.

Potasyum Hidroksit (KOH)

Potas kostik olarak bilinir. Kuvvetli bir baz olan potasyum hidroksitin geniş bir kullanım alanı vardır. Endüstride arap sabunu üretiminde, pillerde elektrolit olarak ve gübre yapımında kullanılır.

  • Tarımda asidik toprakların pH derecesinin ayarlanmasında
  • Tarım ilaçlarının yapımında
  • Tıpta
  • Geri dönüşümlü kağıtların yapımında
  • Laboratuvarda CO2 tutucu olarak kullanılır.

Amonyak (NH3)

Keskin kokulu renksiz bir gazdır. Bu nedenle solunduğunda burnu, genzi ve akciğerleri tahriş edici bir gazdır. Gözleri yaşartır. Amonyak suda oldukça çok çözünen bir gazdır.

Gübrenin yapısında zayıf bir baz olan amonyak vardır.

  • Boya ve ilaç endüstrisinde
  • Gübre üretiminde
  • Patlayıcı maddelerin sentezinde
  • Birçok azotlu bileşiğin elde edilmesinde
  • Sentetik elyaf üretiminde
  • Organik ve inorganik bileşiğin sentezinde (üre eldesinde) kullanılır.

ASİT VE BAZLARIN SAĞLIK, ENDÜSTRİ VE ÇEVRE AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

H2SO4, HCI, HNO3 gibi asitler ile NaOH ve KOH gibi bazlar korozif (aşındırıcı) madde özelliği taşır. Aşındırıcı maddeler, temasları halinde doku tahribatına neden olabilirler.

Korozif maddeler alerjik deri reaksiyonuna neden olabilir, deriyi yakabilir, kaşınmaya yol açar, solunum ve ağız yoluyla alındığında akciğer ve mideyi etkiler. Ayrıca ciddi cilt, göz vb. hasarına yol açar. Bu nedenle korozif madde sınıfına giren bu tür asitlerin depolanması ve kullanımı sırasında dikkat edilip uyulması gereken kurallar vardır.

Mide yanmalarına neden olan fazla HCl asidini nötrleştirmek için bazik maddeler içeren antiasitler kullanılır.

Depolamada,

  • Asitler, bazlardan uzak tutulmalıdır.
  • Asitler ve bazlar hem organik hem de alev alabilen maddelerden ayrı tutulmalıdır.
  • Asit ve bazlar güneş ışığından uzak, serin, kuru ve iyi havalandırılan alanlarda depolanmalıdır.
  • Asitler, sodyum siyanür, demir sülfür gibi kimyasallardan olası etkileşimlerde açığa çıkacak zehirli gazlar nedeniyle uzak tutulmalıdır.
  • Metal kaplar içine asit ve baz konulmamalı, cam ya da plastik kaplar içinde saklanmalıdır.
  • Asit ve baz içeren şişeler kapalı ve etiketlenmiş olmalıdır.
  • Asitler ve bazlar metal raflarda saklanmamalıdır.
  • Raflardan düşme tehlikesine karşın asitler ve bazlar tabana yakın yerlerde saklanmalıdır.

HNO3 (nitrik asit) çok kuvvetli bir asittir. Tahriş edicidir. Cilde veya vücudumuzun herhangi bir yerine döküldüğünde bol su ile yıkanmalıdır ve bir doktora başvurulmalıdır.

Kullanımda,

  • Asit ve bazlarla yapılan çalışmalar sırasında zehirli gazlar oluşabileceğinden çalışmalar çeker ocak altında yapılmalıdır.
  • Asit ve baz gibi kimyasal maddelerin tadına bakılmamalıdır.
  • Laboratuvar önlüğü, eldiven, yüz maskesi ve gözlük gibi koruyucu ekipmanlar kullanılmalıdır.
  • Asit ve bazların aktarımı kırılmaz kaplarda yapılmalıdır.
  • Vücudunuzun herhangi bir yerine veya giysinize asit döküldüğünde hemen bol su ile yıkanmalı veya üzerine sodyum karbonat çözeltisi dökülmelidir.
  • Asit ve bazların buharları koklanmamalıdır.
  • Vücudunuzun herhangi bir yerine veya giysinize baz dökülünce hemen bol su veya sirkeli su ile yıkanmalıdır.
  • Kirlenmiş kıyafetler ile laboratuvar dışına çıkılmamalıdır.
  • Yazı Etiketleri :
  • kalsiyum hidroksit
  • sodyum hidroksit
  • amonyak
  • potasyum hidroksit
  • asitler nasıl saklanmalı
  • bazlar nasıl kullanılmalı
En sık yaşanan ev kazaları ve bunlara karşı alınabilecek önlemler
Yazıyı Oku

En sık yaşanan ev kazaları ve bunlara karşı alınabilecek önlemler

Çocuklarda tik rahatsızlığı, tikin nedenleri ve tedavisi
Yazıyı Oku

Çocuklarda tik rahatsızlığı, tikin nedenleri ve tedavisi

Yangın, yangın çeşitleri, yangının çıkmasının nedenleri, yangın söndürmede kullanılan yöntemler
Yazıyı Oku

Yangın, yangın çeşitleri, yangının çıkmasının nedenleri, yangın söndürmede kullanılan yöntemler

İmam maturidi kimdir ? İmam-ı Azam'ın etkisi ve Maturidi'nin tefsir kitabı
Yazıyı Oku

İmam maturidi kimdir ? İmam-ı Azam'ın etkisi ve Maturidi'nin tefsir kitabı

Google üniversite seçimim ile üniversitenizi bulun
Yazıyı Oku

Google üniversite seçimim ile üniversitenizi bulun

Geleneksel Türk tiyatrosu ve türleri
Yazıyı Oku

Geleneksel Türk tiyatrosu ve türleri

Menu