Dünya'yı, herhangi bir ülkeyi, bölge ve bölümlere ayırarak tüm fiziki, beşeri ve ekonomik özellikleri inceleyen bilim dalı bölgesel coğrafyadır. Bölgesel coğrafyada, ülkenin doğal ortamını oluşturan jeomorfolojik, iklim, bitki, toprak özellikleri ayrı ayrı ele alınır. Beşeri özellikleri oluşturan nüfus, yerleşme anlatılır. İnsanların geçimlerinde tarım, sanayi, ticaret gibi etkinliklerin önemi ve bunların doğal ortamla ilişkileri incelenir.

Doğal (fiziki), beşeri ve ekonomik özelliklerine göre bölgeler

DOĞAL (FİZİKİ) ÖZELLİKLERİNE GÖRE BÖLGELER

1. Yer Şekillerine Göre Bölgeler

Jeomorfolojik elemanların esas alındığı bölge sınıflandırmasıdır. Genel olarak;

- Engebeli (dağlık -yüksek) bölgeler (Avrupa kıtasının Alp Dağları - Karpatlar - Pireneler - Dinar Dağları - Balkan Dağları Bölgesi gibi)

- Düz (ovalık - platoluk) bölgeler (Avrupa kıtasının Fransa Ovası - Kuzey Avrupa Ovaları - Macaristan Ovası - Rusya Platosu Bölgesi gibi) olarak değerlendirilir.

2. İklim Tiplerine Göre (Klimatik) Bölgeler

İklim elemanlarının şekillendirdiği bölgelerdir.

Klimatik bölgeler genel olarak;
Sıcak iklim bölgeleri (Ekvatoral iklim, savan iklimi, muson iklimi, çöl iklimi bölgesi gibi)

Ilıman iklim bölgeleri (Akdeniz iklimi, Ilıman okyanusal iklim, Ilıman karasal iklim, sert karasal iklim bölgesi gibi)

Soğuk iklim bölgeleri (Tundra iklimi, kutup iklim bölgesi gibi) olarak sınıflandırılır. İklim Bilgisi konusundan da hatırlanacağı gibi yeryüzünde iklim bölgeleri (makro klima ve mikro klima) çok çeşitlidir (Akdeniz, karasal, Ekvatoral iklim gibi)

3. Bitki Örtüsüne Göre Bölgeler

Köken bakımından birbirine yakınlık gösteren bitki tür ve familyalarının floristik açıdan oluşturduğu alanlar bu grupta ele alınır. Böyle alanlara flora bölgesi de denir. Örneğin tayga ormanlarının büyük bölümünü oluşturan ladin gibi. Daha genel flora bölgeleri de vardır: Tropikal yağmur ormanı, Tundra, step bölgesi gibi.

4. Toprak Özelliklerine Göre Bölgeler

Bu bölgeler iklim elemanlarının etkisiyle oluşan zonal topraklar için oluşturulur: Akdeniz iklim bölgesinde terra rosa toprak bölgesi gibi.

5. Su Özelliklerine Göre (Hidrografik) Bölgeler

Yer altı suları, akarsular,göller, denizler ve okyanusların genel özelliklerine göre yapılan sınıflandırmadır. Örneğin; akarsular ve göller için kapalı ve açık havza bölgeleri vardır. Tuz Gölü kapalı havzası gibi.

BEŞERİ ÖZELLİKLERİNE GÖRE BÖLGELER

Beşeri coğrafyayı oluşturan özellikler, nüfusun sayısal özellikleri, göçler, kültür ve yerleşme özelliklerini kapsayan bölgelerdir.

1. Nüfus Yoğunluklarına Göre Bölgeler

Nüfusun çeşitli etkenler nedeniyle yeryüzüne eşit dağılmadığı bilinmektedir. Genellikle iklim koşullarının elverişli, su kaynaklarının yeterli, tarım alanlarının verimli ve ulaşımın geliştiği alanlar yoğun nüfuslu iken zor yaşam koşullarının bulunduğu alanlar seyrek nüfuslu bölgelerdir.Kuzeybatı Avrupa, yoğun nüfuslu bölgeleri oluştururken, Kuzey Afrika seyrek nüfuslu bölgelere örnektir.

2. Kırsal Yerleşme Özelliklerine Göre Bölgeler

Kır yerleşmeleri daha çok tarım, hayvancılık, ormancılık ve balıkçılıktan geçimini sağlayan toplumlarda görülür. Bu yerleşmeleri ekonomik faaliyet türüne göre bölgelere ayırabileceğimiz gibi; geçici ve sürekli kır yerleşmeleri olarak da sınıflandırabiliriz. Örneğin ülkemizde yaylalar, geçici kırsal yerleşme bölgelerine, köy ve mahalleler ise sürekli kırsal yerleşme bölgelerine örnektir.

3. Kentsel Yerleşme Özelliklerine Göre Bölgeler

Kent; ticaret, sanayi, yönetim ve eğitim gibi çeşitli faaliyetlerin yoğunlaştığı ve denetlendiği, yoğun nüfuslu yerleşim alanıdır. Kentler, büyüklüklerine göre, faaliyet türlerine göre bölgelere ayrılır.

4. Konut Yapım Malzemelerine Göre Bölgeler

Özellikle kırsal yerleşim alanlarında, doğada en kolay bulunan yapı malzemesine göre bölgeler oluşturulabilir. Karadeniz Bölgesi'ndeki gibi ahşap evler bölgesi, Kapadokya'daki gibi taş evler bölgesi, Harran Ovası'ndaki gibi toprak evler bölgesi böylece ortaya çıkar.

5. Kültür Bölgeleri

Dil, din, ırk, örf ve adetler gibi özellikler kültürü oluşturan temel nitelikler arasındadır. Aynı kültürel yapıya sahip alanlar kültür bölgelerini oluşturur. Örneğin; İslam Birliği Bölgesi, Türk Dünyası Bölgesi, Avrupa Diller Bölgesi, Dünya Dilleri Bölgesi

EKONOMİK ÖZELLİKLERİNE GÖRE BÖLGELER

Ekonomik etkinliklerin, yoğunluk ve türlerine yöre yapılan bölge sınıflandırmasıdır.

1. Tarımsal Faaliyet Bölgeleri

Üretimde egemen olan ürün esasına göre bölge sınıflandırması yapılır. Örneğin;ABD'de mısır üretim bölgesi gibi. Ayrıca tarımsal ürün dışında uygulanan tarım tekniklerine göre de bölgeler oluşturulabilir: Güney Marmara intansif tarım bölgesi, İç Anadolu kuru tarım bölgesi ya da Avrupa buğday üretim bölgeleri gibi…

2. Sanayi Bölgeleri

Ham maddeleri işlenmiş hâle getirip değerlendirmeye yarayan işlem ve araçların tümü diyebileceğimiz, sanayi tesislerinin yoğunluk kazandığı bölgelerdir. Örneğin; İstanbul-Kocaeli arası gibi…

3. Ticaret Bölgeleri

Dünya ekonomik yaşantısının en temel özelliği, insanın takas yöntemini bulmasından beri, ticarettir. Günümüzde de dünya ticaret bölgeleri dendiğinde aklımıza, üretimin ihtiyaçtan çok daha fazla gerçekleştirildiği; gelişmiş Avrupa ülkeleri ile ABD, Japonya ve Çin gelmektedir.

4. Maden Bölgeleri

Sanayi devrimi ile birlikte kullanımı giderek yaygınlaşan madenlerin çıkarıldığı alanlardır. Dünya çapında önem taşıyan maden bölgeleri vardır: Ortadoğu Petrol Bölgesi, Hazar Denizi Petrol Bölgesi gibi…

5. Turizm Bölgeleri

Özellikle sanayileşmiş ülkelerin yaşayanları, ağır çalışma koşulları, kalabalık şehirler,yaşamın monotonluğu gibi sebeplerle son yüzyılda turizm aktivitesinin gelişmesinde büyük rol oynadılar. Bugün dünyanın başlıca turizm bölgeleri: Akdeniz havzası, Meksika ve Karayiplerle birlikte Kuzey Amerika ile Doğu Asya ve Pasifik bölgeleridir.

  • Yazı Etiketleri :
  • coğrafi bölgeler
  • ekonomik özelliklerine göre bölgeler
  • fiziki özelliklerine göre
  • beşeri özelliklerine göre
Geçmişten günümüze ekonomik faaliyetlerin sınıflandırılması
Yazıyı Oku

Geçmişten günümüze ekonomik faaliyetlerin sınıflandırılması

Geçmişten günümüze geçim kaynakları
Yazıyı Oku

Geçmişten günümüze geçim kaynakları

Türkiye'de görülen başlıca toprak tipleri
Yazıyı Oku

Türkiye'de görülen başlıca toprak tipleri

Göçün mekansal etkileri ve sonuçları
Yazıyı Oku

Göçün mekansal etkileri ve sonuçları

Göç türleri (iç ve dış göçler), geçmişten günümüze göç hikayeleri
Yazıyı Oku

Göç türleri (iç ve dış göçler), geçmişten günümüze göç hikayeleri

İnsanlar neden göç eder ? Göçlerin nedenleri, itici ve çekici faktörler
Yazıyı Oku

İnsanlar neden göç eder ? Göçlerin nedenleri, itici ve çekici faktörler

Menu