Gazneliler, Gaznelilerde kültür ve uygarlık

Samanoğullarının Herat Valisi Alp Tigin Gazne şehrinde bağımsızlığını ilan etmekle birlikte devletin asıl kurucusu Sebük Tigin'dir. Devlet ismini kurduğu şehir olan Gazne'den almıştır.

Gazneliler, Gaznelilerde kültür ve uygarlık

GAZNELİLER (963-1187)

- Samanoğullarının Herat Valisi Alp Tigin Gazne şehrinde bağımsızlığını ilan etmekle birlikte devletin asıl kurucusu Sebük Tigin'dir. Devlet ismini kurduğu şehir olan Gazne'den almıştır.

- Kalaç Türkleri'ne dayanmakla birlikte devletin içinde Gurlular, Afganlılar ve Hindular da yaşamakla çok uluslu bir devlet özelliği göstermişlerdir.

- En parlak dönemleri Gazneli Mahmut dönemidir. Gazneli Mahmut Abbasi Halifesi'ni Şii Büveyhoğulları tehlikesinden kurtarmıştır. Bu hizmetine karşılık halife Gazneli Mahmut'a "Sultan" unvanını vermiştir. Böylece Sultan unvanını kullanan ilk Türk hükümdarı Gazneli Sultan Mahmut olmuştur.

- Karahanlılarla birlikte Samanoğulları Devleti'ne son vererek sınırlarını Buhara, Horasan, Herat yörelerinde genişletmiş, Horasan'a girmek isteyen Selçukluları engellemiştir.

- Yaptığı 17 sefer ile Kuzey Hindistan'ı topraklarına katarak İslamiyet'in Hindistan'da yayılmasını sağlamıştır.

Dandanakan Savaşı:

Sultan Mahmut'un ölümü üzerine yerine geçen oğlu Sultan Mesut'un, Nişabur'u ele geçiren, Horasan'a yerleşmek isteyen Selçuklu Türkleri ile yaptığı savaştır. Gazneliler yenilmiştir. Bu savaş, Gazneli Devleti'nin yıkılışını hızlandırırken, Selçuklu Devleti'nin kuruluşunu sağlamıştır.

- Gazneli Devleti, Afgan asıllı Gurlular tarafından yıkılmıştır.

KÜLTÜR VE UYGARLIK

Devlet Teşkilatı:

Devletin hükümdar ailesinin ortak malı anlayışına dayalı Türk Devlet anlayışının aynen sürdürüldüğü görülmüştür. Gazneli Hükümdarları Gazneli Mahmut'tan itibaren "Sultan" unvanını kullanmışlardır. Merkez yönetiminde ise Karahanlılar ve Selçuklularda olduğu gibi "Divan" örgütü önemli yer tutmaktaydı.

Ordu:

Gaznelilerin ordu teşkilatları da diğer Türk-İslam devletlerine benzemektedir. Orduları;

Gulam Askerleri Savaş esirleri arasından seçilenler ile küçük yaşta alınan Türklerden oluşmuştur.
Hassa Ordusu Gulamlar arasından seçilirdi. Hükümdarla savaşa katılırlardı..
Eyalet Askerleri Ikta arazilerden yetişen atlı askerlerdir.
Ücretli Askerler Türklerden seçilirlerdi.
Dil ve Edebiyat:

Farklı toplulukları ve kültürleri bünyesinde barındıran Gaznelilerde Arap ve İran (Fars) kültürünün etkileri fazlaca görülmüştür.

- Sarayda ve halk arasında Türkçe konuşulduğu halde resmi ve Edebiyat dilleri Farsça, bilim dili ise Arapça'dır.

- Bu dönemden kalan eserler arasında Firdevsi'nin Gazneli Sultan Mahmut'a sunduğu "Şehname" adlı eseri oldukça ünlüdür.

Hukuk:

Karahanlılarda olduğu gibi Şer'i ve Örf'i Hukuk kuralları geçerlidir.

Ekonomi:

Horasan ve yörelerine egemen olan Gazneliler tarım alanında olduğu gibi "İpek Yolu" sayesinde ticaret hayatında da ileri gitmişlerdir.

Sanat:

Gaznelilerde mimari, ağaç direkli, ahşap düz çatı biçimindedir. Camiler, Medreseler ve Türbeler yapmışlardır.

Gaznelilerde sanat

  • Yazı Etiketleri :
  • Gazneliler dönemi
  • Gazneliler devrinde kültür ve uygarlık
  • Gazneli Sultan Mahmut
  • Şehname
Sevr Barış Antlaşması ve içeriği ( maddeleri ), Hukuki geçersizliğinin nedenleri
Yazıyı Oku

Sevr Barış Antlaşması ve içeriği ( maddeleri ), Hukuki geçersizliğinin nedenleri

II. Dünya savaşı, II. Dünya savaşının nedenleri ve sonuçları, Türkiye’nin II. Dünya Savaşı’ndaki Politikası
Yazıyı Oku

II. Dünya savaşı, II. Dünya savaşının nedenleri ve sonuçları, Türkiye’nin II. Dünya Savaşı’ndaki Politikası

Atatürk dönemi Türk dış politikası
Yazıyı Oku

Atatürk dönemi Türk dış politikası

Sağlık, sanat ve güzel sanatlar alanında yapılan inkılaplar
Yazıyı Oku

Sağlık, sanat ve güzel sanatlar alanında yapılan inkılaplar

Milli güç ve unsurları
Yazıyı Oku

Milli güç ve unsurları

Atatürkçü düşünce sistemi, Atatürkçülük ve önemi
Yazıyı Oku

Atatürkçü düşünce sistemi, Atatürkçülük ve önemi

Menu