Virüsler, prokaryot ve ökaryot hücrelerin sahip olduğu yapı ve metabolik sistemi içermeyen daha küçük oluşumlardır. Hem canlılara hem de cansızlara ait özellikler içerirler.

Virüsler, virüslerin özellikleri, virüslerin yol açtığı hastalıklar ve korunma yolları

VİRÜSLER

✶ Virüs kelimesi Latince "Zehir" anlamına gelir.

✶ Virüsler, prokaryot ve ökaryot hücrelerin sahip olduğu yapı ve metabolik sistemi içermeyen daha küçük oluşumlardır. Hem canlılara hem de cansızlara ait özellikler içerirler.

✶ Günümüzde bilim insanları canlıları sınıflandırırken virüslerin hangi kategoriye konulacağı konusunda bir fikir birliğine varmamışlardır.

VİRÜSLERİN ÖZELLİKLERİ

✶ Virüslerde hücre zarı, çekirdek ve organeller bulunmaz. Bunlar kendi başlarına değil, ancak konak bir hücre içinde çoğalabildikleri için zorunlu hücre içi parazitidirler. Konak hücre bulamadıklarında kristalize olup uzun süre bu şekilde kalabilirler. Virüsler, metabolizma yapacak enzimleri içermezler ve kendi proteinlerini sentezlemek için gerekli unsurlara sahip değillerdir. Belirtilen bu özelliklerden dolayı virüsler hücre veya canlı olarak kabul edilmezler.

✶ Virüslerin yapısında genom (genetik madde) olarak DNA ya da RNA yer alır. Genomlarını çeviren protein kılıfa kapsit adı verilir.

✶ Virüsler çoğalabilmek için başka hücreleri istila ederler. Bunu da genetik maddelerini yabancı hücre içine enjekte ederek gerçekleştirirler.

✶ Virüsler, genetik materyallerini oluşturan nükleik asit çeşitine göre DNA ya da RNA virüsleri olarak tanımlanırlar. Hayvanlarda her iki grup virüs de bulunur. Örneğin uçuk, su çiçeği, Hepatit B virüsleri DNA; kızamık, grip, sarıhumma, kuduz, çocuk felci virüsleri RNA virüsleridir. Bitki virüslerinin çoğu RNA virüsüdür.

✶ Virüsler genellikle belirli hücre ve dokulara yerleşip çoğalabilir. Örneğin soğuk algınlığı virüsleri üst solunum yollarında, çocuk felci ve kuduz virüsleri beyinle omurilikte, Hepatit B virüsü karaciğerde, AIDS virüsü akyuvarlarda, çiçek ve kızamık virüsü deride çoğalır.

✶ Virüslerin genetik yapıları mutasyona uğrayabildiği için mevcut virüsler değişim geçirebilir. Bu durum virüse karşı kazanılan bağışıklığın yetersiz kalmasına yol açar. Örneğin grip salgınları, bir önceki yılın virüslerinin genetik değişimi sonucu ortaya çıkmaktadır.

VİRÜSLERİN YOL AÇTIĞI HASTALIKLARIN BULAŞMA VE BUNLARDAN KORUNMA YOLLARI

✶ Virüslerin neden olduğu tehlikeli hastalıklardan birisi AIDS'dir. Bu hastalık insanlarda bağışıklık sisteminin HIV (İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü) tarafından işlevsiz hale getirilmesi sonucu ortaya çıkar. AIDS'li kişilerde bağışıklık sistemi zayıfladığı için vücudun çeşitli hastalıklara karşı direnci ortadan kalkar. AIDS'li bir kişi genellikle birkaç hastalığın bir arada olması sonucu yaşamını yitirir. Cinsel ilişki, kan nakli ve ortak şırınga kullanımı virüsün bulaşmasına yol açan en önemli faktörlerdir.

AIDS'den korunmak ve AIDS'in yayılmasını önlemek için aşağıdakilere dikkat edilmelidir.

  1. Dezenfekte edilmemiş şırınga, iğne, cerrahi aletler, diş hekimliği aletleri vb. kesinlikle kullanılmamalıdır. Ayrıca traş jileti, küpe, tırnak makası gibi kişisel eşyaları ortaklaşa kullanmaktan kaçınılmalıdır.
  2. Kan nakli yapılırken AIDS testinden geçmemiş kan kullanılmamalıdır.
  3. Korunmasız cinsel ilişkiye girilmemelidir.
  4. HIV virüsünü taşıyan kişi kan bağışlamamalıdır.
  5. Açık yaralar, vücuda virüsün girişini engellemek için bantla kapatılmalıdır.

✶ Virüslerin neden olduğu diğer bir hastalık kuduzdur. Bu hastalığı, beyni etkileyen virüsler oluşturur. Kuduza yol açan virüs hayvanların (köpek, kedi, tilki, yarasa) salyasında bulunur ve genellikle ısırma yoluyla insana bulaşır. Kuduza karşı en etkili yöntem aşıdır.

Kuduzdan korunmak için aşağıdakilere dikkat edilmelidir.

  1. Sahipli hayvanlara düzenli olarak kuduz aşısı yapılmalıdır.
  2. Başıboş ve olağan dışı hareketleri olan hayvanlardan uzak durulmalıdır.
  3. Kuduz olduğu düşünülen hayvan 10 gün boyunca gözetim altında tutulmalıdır. Eğer bu sürede hayvan ölmüyorsa kuduz değildir.
  4. Isırılan kişi en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurmalıdır.

✶ Çok yaygın olan virütik hastalıklardan biri de Herpes olarak adlandırılan uçuktur. Bulaşıcı olan bu hastalık, kızarık bir zeminde minik su karbarcıkları şeklinde belirti verir. Genellikle dudakta, ağız ve burun delikleri çevresinde çıkar. Stres, ateşli hastalık, aşırı yorgunluk, uykusuzluk gibi vücut direncini düşüren olaylar uçuk oluşmasını tetikler.

Uçuktan korunmak ve uçuğun yayılmasını önlemek için aşağıdakilere dikkat edilmelidir.

  1. Uçuğu olan insanlara ait havlu, çatal, kaşık gibi eşyalar kullanılmamalıdır.
  2. Uçuğa dokunmamalıdır. Dokunmak gerekiyorsa eller çok iyi yıkanmalıdır.
  3. Uçuk varken gözlere temas etmekten kaçınılmalıdır.
  4. Uçukla veya uçuk yarasının kabuğu ile oynanmamalıdır. Bu tür temaslar sonucu parmaklara uçuk virüsü bulaşabileceği gibi uçuk yarasına da diğer mikroplar yerleşebilir.

✶ Grip, bir tür virüsün solunum yollarına yerleşerek burada çoğalmasıyla oluşan bulaşıcı hastalıktır. Gribe yakalanan kişilerde yüksek ateş, şiddetli kas ve eklem ağrıları, halsizlik, terleme, baş ağrısı, kuru öksürük gibi belirtiler görülür. Grip tedavisinde antibiyotik kulanılmamalıdır. Çünkü antibiyotikler virüslere değil, bakterilere etki ederler. Grip virüsü çok sık değişen bir yapıya sahiptir. Bu durum gribe karşı etkin bir aşı geliştirilmesini ve vücudun uzun süreli bağışıklık oluşturmasını engeller.

Gripten korunmak için aşağıdakilere dikkat edilmelidir.

  1. Hastalar ile yakın temastan, ortak eşya kullanımından kaçınılmalıdır.
  2. Mecbur kalmadıkça kalabalık yerlerde bulunmamaya özen gösterilmelidir.
  3. Öpüşmeden uzak durmalıdır.
  4. Eller sık sık sabunlanmalıdır.
  5. 65 yaş ve üstündeki kişiler, bağışıklık sistemi zayıf olanlar, kronik hastalığı olan kişiler, sağlık çalışanları, insanlarla yakın temas içinde olan kişiler grip aşısı olmalıdır.

✶ Hepatit hastalığı karaciğerde meydana gelen ihtihaplanmadır. Hepatite yol açan değişik virüslerden biri Hepatit B virüsüdür. Hepatit B bulaşıcı bir hastalıktır. Bu hastalığa yakalananların bir kısmı tam olarak iyileşmeyip taşıyıcı olarak kalır. Taşıyıcılar hasta olmasa bile hastalığın bulaşmasında ve yayılmasında büyük tehlike oluşturur. Taşıyıcılar için risk yıllar sonra başlayabilir. Bu kişilerin bir kısmında hastalık kronikleşerek siroza ileri dönemde de karaciğer kanserine dönüşebilmektedir. Hepatit B virüsü en yaygın olarak kanla bulaşır. Hepatit B'ye karşı aşı ile etkili bir biçimde korunmak mümkündür.

Hepatit B'den korunma yolları şunlardır:

  1. Kan ve diğer vücut sıvılarıyla doğrudan temas edilmemelidir.
  2. Korunmasız cinsel ilişkiye girilmemelidir.
  3. Akupunktur, dövme, kulak deldirme veya tıbbi amaçlar için kullanılan şırınga ve iğnelerin steril olmasına özen gösterilmelidir.
  4. Traş jileti, diş fırçası, küpe, tırnak makası gibi kesici ve kişisel aletleri ortaklaşa kullanmaktan kaçınılmalıdır.
  5. En önemli olarak Hepatit B aşısı olunmalıdır.

✶ Yukarıda sayılanların dışında günümüzde adından sıkça bahsedilen bazı hastalıklar da virüs kaynaklıdır. Ebola virüsü, Kırım Kongo kanamalı ateşi hastalığına neden olan virüs ve H1N1 adını alan domuz gribi virüsü bunlardan bazılarıdır. Virüslerin bazı kanser çeşitlerine de sebep olduğu saptanmıştır.

  • Yazı Etiketleri :
  • kapsit
  • rna virüsü
  • dna virüsü
  • herpes
Sanat felsefesi ve estetik
Yazıyı Oku

Sanat felsefesi ve estetik

Ahlak felsefesi ( etik )
Yazıyı Oku

Ahlak felsefesi ( etik )

Mıknatıslanma, manyetik alan, yerin manyetik alanı ve pusula
Yazıyı Oku

Mıknatıslanma, manyetik alan, yerin manyetik alanı ve pusula

Öykücülük (öykü yazma geleneği) ve öykü türleri
Yazıyı Oku

Öykücülük (öykü yazma geleneği) ve öykü türleri

Gezi yazısı (seyehatname) türünün özellikleri
Yazıyı Oku

Gezi yazısı (seyehatname) türünün özellikleri

Şiir inceleme yöntemi ve aşamaları nelerdir
Yazıyı Oku

Şiir inceleme yöntemi ve aşamaları nelerdir

Menu