Yer'in katmanları (dünyanın katmanları nelerdir)

Çeşitli evrelerden geçerek günümüze kadar gelen yer kabuğu sıcaklık, yoğunluk ve kalınlık bakımından farklı 3 katmandan oluşur.

Yer'in katmanları (dünyanın katmanları nelerdir)

Çeşitli evrelerden geçerek günümüze kadar gelen yer kabuğu sıcaklık, yoğunluk ve kalınlık bakımından farklı 3 katmandan oluşur (Bu katmanlara geosfer de denir).

Yeryüzünde yerin merkezine doğru indikçe sıcaklık ve yoğunluk artış gösterecektir. Yer kabuğunda, derine inildikçe her 33 m'de sıcaklık 1°C artar.

Çekirdek (Barisfer - NiFe)

İki katmandan oluşan çekirdek mantonun altından başlar. Dünya'nın en ağır, en yoğun ve en sıcak katmanıdır. Çekirdeğin üst kısmını oluşturan dış çekirdek sıvı iç çekirdek ise katıdır. Bu katman,
katı hâldeki demir – nikel (NiFe) bileşiminden oluşmuştur. Burada sıcaklığın 4000°C'nin üzerinde olduğu sanılmaktadır. Çekirdek, Dünya kütlesinin % 32,2'ni oluşturur.

Manto

Yer kabuğu ile çekirdek arasındaki katmanıdır. Dolayısıyla ne katı ne de sıvıdır. Hamurumsu kıvamı vardır. Mantonun yer kabuğuna yakın kısımları daha akışkandır. Buraya astenosfer denir. 100–2890 km'ler arasında bulunan mantonun yoğunluğu 3,3 – 5,5 g/cm3 ve sıcaklığı 1900 – 3700 °C arasında değişir. Manto, Dünya kütlesinin % 67,4'nü oluşturur. Yapısında silisyum, magnezyum, nikel ve demir bulunmaktadır.

Mantonun üst kesimi yükseksıcaklık ve basınçtan dolayı elastiki özellik gösterir. Alt kesimleri ise sıvı halde bulunur. Bu nedenle mantoda sürekli olarak alçalıcı - yükselici hareketler (Konveksiyon akımları) görülür. Bu hareketler iç kuvvetlerin (Deprem, Orojenez, Epirojenez ve Volkanizma) enerji kaynağıdır.

Yer Kabuğu (Litosfer)

Dünya'nın dış kısmı katı bir kabukla çevrilidir. Bu kabuk çeşitli kayaçlardan oluşmuştur. Yer kabuğu, Dünya kütlesinin % 0,4'nü oluşturur. Litosferin ortalama kalınlığı 70 - 100 km arasındadır. Yer kabuğunun kalınlığı karalarda 35 - 40 km, okyanuslarda ise 8–10 km dir. Yerküre'nin en ince, en soğuk ve en hafif katmanıdır.

A) SİAL

Yer kabuğunun üst katmanıdır. Yapısında daha çok silisyum (Si) ve alüminyum (Al) bulunduğu için bu tabakaya Sial adı verilmiştir. Sial katı karalar altında kalın ve süreklidir. Ancak, okyanuslar altında, kıyıdan uzaklaştıkça giderek incelir ve kesintiye uğrar. Yani okyanusların orta kesimleri Sial katmanından yoksundur.

B) SİMA

Sial katmanının altında yer alır. Bileşiminde daha çok silisyum (Si) ve magnezyum (Mg) bulunduğu için bu tabakaya Sima adı verilmiştir. Sima, deniz ve okyanusların altında kalın, dağların altında daha incedir.

  • Yazı Etiketleri :
  • yerin katmanları
  • litosfer
  • manto
  • barisfer
  • sial - sima
Türkiye'nin platoları (aşınım, tabaka düzlüğü, lav, karstik platolar)
Yazıyı Oku

Türkiye'nin platoları (aşınım, tabaka düzlüğü, lav, karstik platolar)

Türkiye'nin dağları (orojenik ve volkanik hareketlerle meydana gelen dağlar)
Yazıyı Oku

Türkiye'nin dağları (orojenik ve volkanik hareketlerle meydana gelen dağlar)

Türkiye arazisinin jeolojik değişimi
Yazıyı Oku

Türkiye arazisinin jeolojik değişimi

Türkiye'deki yer şekillerinin temel özellikleri ve dağılışı
Yazıyı Oku

Türkiye'deki yer şekillerinin temel özellikleri ve dağılışı

Türkiye'nin coğrafi konumu ve etkileri
Yazıyı Oku

Türkiye'nin coğrafi konumu ve etkileri

Levha hareketlerinin sonuçları
Yazıyı Oku

Levha hareketlerinin sonuçları

Menu